Menkul kıymetler nelerdir?

By | 9 Kasım 2017

Menkul kıymetler nelerdir?

Menkul kıymetler neler şahısların yatırım yapma amacı ile kazandıkları, ortaklık ve kar amacı sağlayan ve piyasaya sürülmesi için Sermaye Piyasası Kurulundan izin alınan değerli kağıtlara menkul kıymetler denir. Menkul kıymetler orta ve uzun vadeli tarif edilirse, ortaklık haklarını ifade eden menkul kıymetler farklı bir kategoride yer alır. Bunlar hisse senedi ve çeşitleri olur. Bu nedenle sonsuz vadeli ifadesinin de tanım içerisine eklenmesi gerekmektedir.

Menkul Kıymetlerde Hisse Senedinin Devri Nasıl Olur?

Menkul kıymetleri belirtmek gerekirse, bunlar hukuken değerli evrak yerine geçmeleridir. Kıymetli evrak ise bir hakkı temsil eden belgelerdir. Kıymetli evrak tarzındaki bir belgenin temsil ettiği hak, belgeden ayrı kullanılamayacağı gibi, devredilmesi de mümkün değildir. Bir hisse senedinin satışı için belli bir fiyattan anlaşıldığı zaman, bir taraf ödemeyi yapıp, diğer taraf hisse senedinin yanında olmadığını söylerse hukuk tarafında sözleşme geçerli olur. Fakat hisse senedinin temsil ettiği ortaklık devri geçersiz olur. Hisse senedi satıcı tarafından alıcı tarafa teslim edilmeden, finans olarak ortaklık hakkının devri ne satıcı tarafa, ne de şirkete herhangi bir hak ifade etmektedir. Şirket dağıttığı kar payını ortakların adresine havale yoluyla gönderiyorsa, hisse senedinin eski sahibine ödeme yapmaya devam eder. Hisselerin yeni sahibi, şirkete karşı bir talepte bulunamaz. Ancak hisse senedini devreden şahısa başvurur. Satıcı ile alıcı, hisse senetlerinin devri için noterde birbirleriyle anlaşma yapsalar dahi, bizzat teslim gerçekleşmezse ortaklık hisselerinin devri de gerçekleşmemiş olur.

 

Menkul Kıymetler ve Menkul Kıymet Sayılmayanlar Nelerdir?

Sermaye Piyasası Kanununa göre menkul kıymetler; hisse senetleri ve geçici ilmühaberleri, tahvil, ihtifa senetleri, kar ve zarar ortaklığı belgeleri, hazine bonoları, devlet ve diğer kamu tüzel kişilerinin hazine bonoları, gelir ortaklığı senetleri, ipotekli borç ve irat senetleridir. Sermaye Piyasası Kanununa göre menkul kıymet sayılmayanlar; finansman bonoları, banka bonoları, banka garantili bonolar, faiz kuponu, temettü kuponu, yatırım fonu katılma belgeleri, sahiplerince düzenlenen opsiyon senetleri ve mevduat sertifikalarıdır. Ayrıca, bunların dışında Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenmiş sermaye piyasası araçları da menkul kıymetler gibi işlem görmektedirler.